Een verwarmingssysteem vervangen is een logisch moment om breder naar de woning te kijken. Wie alleen het oude toestel één op één vervangt, kan kansen missen op het gebied van isolatie, lagere watertemperaturen en slimmer energiegebruik. Een goede voorbereiding begint daarom bij de warmtevraag van het huis en pas daarna bij het type installatie.
Breng eerst de woning op orde
De benodigde hoeveelheid warmte wordt sterk beïnvloed door isolatie en kierdichting. Dak, gevel, vloer en glas bepalen hoeveel energie een woning op koude dagen verliest. Hoe lager het warmteverlies, hoe kleiner het vermogen dat een nieuwe installatie hoeft te leveren.
Dat maakt isolatiemaatregelen niet alleen interessant voor de energierekening, maar ook voor de techniek. Een lager benodigd vermogen kan meer keuze geven in systemen en zorgt ervoor dat verwarming met lagere aanvoertemperaturen realistischer wordt. Laat daarom bij grotere renovaties bij voorkeur een warmteverliesberekening maken.
Test of lagere temperatuur voldoende is
Veel duurzame verwarmingsoplossingen functioneren gunstig wanneer het cv-water niet extreem heet hoeft te worden. Vloerverwarming is hiervoor geschikt door het grote afgifteoppervlak, maar ook ruim bemeten radiatoren of speciale lage-temperatuurconvectoren kunnen werken.
Een eenvoudige praktijktest is om in een koelere periode de aanvoertemperatuur van de bestaande cv-installatie stapsgewijs te verlagen en te kijken of alle kamers comfortabel blijven. Dat geeft geen volledige technische berekening, maar wel een eerste indruk van de geschiktheid van het afgiftesysteem.
Bepaal wat de installatie moet doen
Moet het nieuwe systeem alleen ruimteverwarming verzorgen, of ook warm tapwater? Is actieve koeling gewenst? Moet een bestaande cv-ketel voorlopig blijven ondersteunen? De antwoorden beïnvloeden de keuze voor de systeemopbouw.
Wie een warmtepomp kopen overweegt, komt bijvoorbeeld verschillende uitvoeringen tegen, waaronder split- en monoblocksystemen. Bij lucht-wateroplossingen wordt warmte uit de buitenlucht gebruikt om water voor het verwarmingssysteem op temperatuur te brengen. Afhankelijk van de installatie kunnen ook een boiler of buffervat onderdeel van het geheel zijn.
Kijk verder dan het vermogen op de brochure
Het nominale vermogen is maar één getal. Verwarmingsvermogen verandert met de buitentemperatuur en de gevraagde watertemperatuur. Vergelijk daarom prestaties bij condities die passen bij de woning. Ook de COP en seizoensprestaties geven informatie over efficiëntie, maar moeten altijd in samenhang met ontwerp en gebruik worden bekeken.
Een te klein systeem kan tijdens koude perioden tekortkomen. Een onnodig groot systeem kan juist vaker schakelen wanneer de minimale modulatie niet goed aansluit op de warmtevraag. Correct dimensioneren is daarom belangrijker dan simpelweg voor ‘extra zekerheid’ veel vermogen kiezen.
Denk aan ruimte, geluid en elektra
Bij zo’n elektrisch verwarmingssysteem aanschaffen hoort ook een praktische plaatsingscheck. Een buitenunit heeft voldoende vrije luchtstroming nodig en moet zo worden geplaatst dat geluid en trillingen geen onnodige hinder veroorzaken. Binnen kan ruimte nodig zijn voor hydraulische componenten, een boilervat of regeling.
Daarnaast moet de elektrische installatie geschikt zijn. Afhankelijk van merk en vermogen kan een apparaat op één of drie fasen werken. Soms zijn aanpassingen in de groepenkast nodig. Controleer dit vóór bestelling, zodat de elektrische en werktuigbouwkundige installatie op elkaar aansluiten.
Vergeet warm tapwater niet
Ruimteverwarming en tapwater stellen verschillende eisen. Voor douchewater is doorgaans een hogere temperatuur nodig dan voor vloerverwarming. Daarom wordt bij veel installaties met een voorraadvat gewerkt. De inhoud van dat vat moet passen bij huishoudgrootte en gebruikspatroon.
Een huishouden met een regendouche en meerdere personen heeft een andere warmwaterbehoefte dan een klein huishouden met korte douches. Alleen naar het verwarmingsvermogen van de woning kijken is dus onvoldoende wanneer dezelfde installatie ook tapwater moet maken.
Plan de overstap als één geheel
Een succesvolle verduurzaming bestaat uit samenhangende keuzes: isolatie, afgiftesysteem, warmtebron, warm tapwater, elektra en regeling. Wanneer die onderdelen afzonderlijk worden gekozen, is de kans groter dat het systeem later moet worden aangepast.
Maak daarom vooraf een overzicht van de huidige situatie en gewenste eindsituatie. Noteer welke isolatiemaatregelen al zijn uitgevoerd, hoe radiatoren of vloerverwarming zijn opgebouwd, hoeveel ruimte beschikbaar is en of toekomstige zonnepanelen, elektrisch koken of een laadpaal invloed hebben op de elektrische aansluiting.
Veelgestelde vragen
Moet eerst worden geïsoleerd of eerst de verwarming worden vervangen?
Vaak is het verstandig om bekende isolatiemaatregelen eerst uit te voeren of in elk geval mee te nemen in de berekening. Daardoor kan het nieuwe systeem op de toekomstige warmtevraag worden gedimensioneerd.
Is een buffervat altijd nodig?
Nee. Dat hangt af van het systeemontwerp, de minimale waterinhoud, het afgiftesysteem en de regeling. Een installateur kan bepalen of een buffervat technisch voordeel biedt.
Kan een duurzaam systeem ook koelen?
Sommige lucht-waterinstallaties kunnen actieve koeling ondersteunen. Of dat praktisch bruikbaar is, hangt ook af van het afgiftesysteem en de regeling in de woning.